Hãy cho phép chạy javascript để sử dụng hết tính năng của website này!
Báo giá ngay livestream - quản lý fanpage tại unu.vn
Trang chủ Tin tức & Sự kiện Cẩm nang dinh dưỡng Phụ nữ

Dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai

21/01/2011 06:40

Dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai có một vai trò rất quan trọng vì không chỉ giúp bảo đảm sức khỏe cho người mẹ trong khi mang thai, khi sinh và nuôi con sau sinh mà còn cung cấp đầy đủ các dưỡng chất để bảo đảm cho thai nhi phát triển tốt và phòng tránh được một số khuyết tật. Khi mang thai...

Dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai có một vai trò rất quan trọng vì không chỉ giúp bảo đảm sức khỏe cho người mẹ trong khi mang thai, khi sinh và nuôi con sau sinh mà còn cung cấp đầy đủ các dưỡng chất để bảo đảm cho thai nhi phát triển tốt và phòng tránh được một số khuyết tật.

Dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai | Meyeucon.org

Phụ nữ mang thai có những thay đổi gì liên quan đến dinh dưỡng

Khi mang thai, cơ thể của người phụ nữ có sự thay đổi trên hầu hết các cơ quan, trong đó, có những thay đổi liên quan đến dinh dưỡng như:

  • Nhu cầu về năng lượng và các dưỡng chất đều gia tăng
  • Sự hấp thu ở ruột tăng
  • Chuyển hóa cơ bản giảm
  • Có thể xuất hiện một số triệu chứng khó chịu do sự thay đổi của nội tiết tố trong cơ thể như chán ăn (một hoặc nhiều món ăn), buồn nôn, nôn, ợ nóng và bón.

Những thay đổi trên sẽ ít nhiều ảnh hưởng đến sự tăng cân của thai phụ.

Đánh giá tình trạng dinh dưỡng của phụ nữ mang thai thế nào?

Đánh giá tình trạng dinh dưỡng của thai phụ gồm 2 bước: đánh giá sự tăng cân và đánh giá khẩu phần ăn.

Đánh giá sự tăng cân:

Khi mang thai, để biết người phụ nữ tăng cân có hợp lý hay không, phải dựa vào chỉ số khối cơ thể (viết tắt là BMI) của họ trước lúc có thai.

Chỉ số BMI được tính theo công thức: BMI = (cân nặng): (chiều cao2)

BMI (kg/m2) Tăng cân toàn bộ thai kỳ
Dưới 19,8 12,8 – 18 kg
Từ 19,8 đến  26 11,5 – 16 kg
Từ 26 đến 29 7 – 11 kg
Trên 29 Trên 6 kg

Mức tăng cân đủ trong suốt thai kỳ được khuyến nghị tại Việt Nam là từ 10 đến 12kg, trong đó:

  • 3 tháng đầu: không tăng cân hoặc tăng ít (1 kg)
  • 3 tháng giữa: 3-4 kg
  • 3 tháng cuối: 5-6 kg

Như vậy tăng cân đủ là một yếu tố giúp xác định thay kỳ khỏe mạnh. Nếu trong 6 tháng cuối mà mỗi tháng tăng ít hơn hoặc bằng 1 kg là tăng cân ít. Tăng cân ít thường gặp ở các thai kỳ có bệnh lý hoặc dinh dưỡng kém.

Đánh giá khẩu phần ăn:

Thai phụ trước tiên phải thực hiện theo những lời khuyên dinh dưỡng, bao gồm:

  • Bổ sung cân đối chất bột, chất đạm và chất béo:
    • Đối với những người khỏe mạnh và đủ chất, có thể tăng khẩu phần ăn so với thông thường, nhưng chưa cần tăng quá nhiều.
    • Đối với những người gầy yếu, cần phải cố gắng ăn nhiều các chất bổ dưỡng, giàu đạm và protein để bù lại sự thiếu hụt của cơ thể.
    • Khẩu phần ăn cần tăng hợp lý theo từng giai đoạn mang thai và điều chỉnh theo yêu cầu của bác sĩ
  • Ăn những thực phẩm giàu chất xơ như rau, củ, quả…
  • Uống nhiều nước, lượng nước cần thiết tối thiểu hàng ngày khoảng 1,5 lít.
  • Chia nhỏ khẩu phần ăn trong ngày thành nhiều bữa (6-8 bữa) để tránh hiện tượng nôn và buồn nôn do ốm nghén.
  • Bổ sung nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể thông qua thức ăn hoặc thuốc bổ:
    • Canxi: bà bầu cần thêm 1000mg Canxi mỗi ngày, cần chọn những thực phẩm giàu canxi như sữa, trứng, váng sữa, sữa chua…
    • Axit folic: có vai trò rất quan trọng đối với hệ thần kinh của trẻ, có nhiều trong gan động vật, rau xanh thẫm, hoa lơ, đậu quả…
    • Sắt: tham gia quá trình tạo máu, vận chuyển oxy. Sắt có nhiều trong gan lợn gà, lòng đỏ trứng gà, thịt bò (hoặc các loại thịt đỏ), các loại rau củ quả như đậu đỗ…
    • Các vitamin: Vitamin A, C, D, K… đều rất cần thiết cho thai phụ và thai nhi. Cần bổ sung thông qua các loại thực phẩm tự nhiên mỗi ngày. Ngoài ra, thai phụ có thể sử dụng thuốc bổ, các viên đa vitamin để bổ sung các vi chất cho cơ thể. Cần sử dụng với liều lượng hợp lý và có sự hướng dẫn của bác sĩ.

Tăng cân không hợp lý trong thai kỳ sẽ có hậu quả gì?

Thai kỳ tăng cân ít:

Nếu thai kỳ tăng cân ít thì thai sẽ chậm tăng trưởng trong tử cung và tỷ lệ tử vong chu sinh cao.

Thai kỳ tăng cân nhiều:

Tăng cân quá nhiều khi mang thai sẽ dẫn đến tình trạng mẹ bị béo phì sau khi sinh và cân nặng của trẻ sơ sinh cao (trên 4 kg), có thể dẫn đến những khó khăn trong khi sinh như:

  • Chuyển dạ kéo dài
  • Khó sinh do vai
  • Sinh mổ
  • Chấn thương khi sinh
  • Ngạt

Khi mẹ tăng cân quá nhiều kèm với cân nặng của trẻ sơ sinh quá lớn thì cần tầm soát tiểu đường thai kỳ.

Nhu cầu dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai như thế nào?

Nhu cầu dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai so với lúc không mang thai được so sánh theo bảng sau:

Nhu cầu Phụ nữ bình thường Phụ nữ mang thai
Năng lượng 2200 – 2300 Kcal Thêm 350 Kcal
Protein (g) 55 Thêm 15
Can-xi (mg) 500 1000
Sắt (mg) 24 30
Vitamin A (mcg) 500 600
Vitamin B1 (mg) 0,9 Thêm 0.2
Vitamin B2 (mg) 1,3 Thêm 0,2
Vitamin PP (mg) 14,5 Thêm 2,3
Vitamin C (mg) 70 Thêm 10

Về Năng lượng:

- Mỗi ngày, một thai phụ cần được cung cấp thêm 350 Kcalo so với lúc không mang thai để có thể tạo nên một trẻ sơ sinh có cân nặng từ 3kg đến 3,4kg và phục vụ cho các chuyển hóa trong cơ thể của thai phụ.

Chất đạm:

- Một thai nhi cần rất nhiều chất đạm để có thể tăng trưởng và tích tụ protein.

- Lượng đạm tăng thêm được khuyến nghị bởi Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia là 15g mỗi ngày.

- Nguồn đạm tốt cho thai phụ có trong hầu hết các thực phẩm dùng hàng ngày như thịt, cá, trứng, sữa, phó mát, ngũ cốc và các loại đậu v.v…

- Thai phụ cũng cần được cung cấp đầy đủ một số axit amin thiết yếu (như Histidine, Isoleucine, Leucine, Lysine, Methionine, Phenylalanine, Threonine, Tryptophan và Valine) trong khẩu phần ăn hàng ngày vì cơ thể không thể tổng hợp được các axit amin này.

Như vậy tăng lượng đạm là cần thiết để duy trì một thai kỳ thành công

Chất sắt:

- Thiếu máu do thiếu chất sắt rất thường gặp ở phụ nữ mang thai (chiếm từ 30-35%).

- Biểu hiện của thiếu máu do thiếu sắt là da xanh, niêm mạc nhợt, cơ nhão, làm việc mau mệt và ưa buồn ngủ.

- Hậu quả của thiếu máu thiếu sắt khi có thai là: kết quả thai kỳ kém (không đạt được mẹ tròn con vuông), trẻ sinh ra nhẹ cân, tỷ lệ mắc các bệnh nhiễm trùng cao ở cả mẹ lẫn con.

- Sắt là vi chất duy nhất được Tổ chức y tế thế giới khuyên nên bổ sung cho phụ nữ mang thai, mỗi ngày cần bổ sung từ 30 – 60mg sắt. Thời gian bổ sung kéo dài từ khi biết có thai cho đến sau khi sinh 1 tháng. Nên uống viên sắt giữa các bữa ăn với các thức uống không phải là sữa, trà, cà phê.

- Các thực phẩm giàu sắt bao gồm: các loại thịt, huyết, trứng, gan, tim, các loại rau lá có màu xanh đậm. Sắt có trong thức ăn động vật dễ hấp thu hơn sắt có trong thức ăn thực vật.

Axít Folic (vitamin B9):

- Axít Folic có vai trò quan trọng trong việc phân chia các tế bào: chúng tham gia trong quá trình tạo ra tế bào hồng cầu và giữ vai trò quyết định trong việc hoàn thiện ống thần kinh của thai nhi.

- Hậu quả của thiếu Axít folic là khiếm khuyết ống thần kinh gây ra thai vô sọ, thoát vị não – màng não, hở đốt sống và gai đôi cột sống.

- Vì ống thần kinh của thai nhi được hình thành trong 4 tuần đầu của thai kỳ, nên việc bổ sung Axít folic phải được thực hiện ngay từ khi có ý định mang thai cho đến hết 3 tháng đầu của thai kỳ. Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy, bổ sung axít folic giúp giảm được từ 50 đến 70% các dị tật do khiếm khuyết ống thần kinh gây ra.

- Liều bổ sung là từ 0,4 – 0,8mg trong một ngày.

- Thực phẩm có chứa nhiều axit folic là thịt bò, gan, giá sống, rau xanh, củ cải, bông cải, đậu nành v.v…

Lưu ý: axit folic acid dễ bị hủy bởi nhiệt độ và ánh sáng mặt trời.

Làm thế nào khi tăng cân ít trong thai kỳ?

Tăng năng lượng ăn vào, bằng cách:

  • Ăn nhiều bữa và bổ sung khẩu phần hợp lý
  • Ăn các thực phẩm có đậm độ năng lượng cao như dầu, mỡ, các thức ăn chiên, xào, thức ăn ngọt.
  • Chủ động tránh những thức ăn có mùi khó chịu gây kích thích nôn ói.
  • Chuẩn bị trong tầm tay những thức ăn ưa thích, dễ ăn.
  • Sử dụng các thực phẩm bổ sung như sữa dành cho các bà mẹ mang thai.
  • Dùng thuốc để bổ sung các dưỡng chất: các thuốc được sản xuất bổ sung cho thai phụ thường có thành phần dưỡng chất đạt dưới hoặc bằng 100% nhu cầu khuyến nghị hàng ngày cho phụ nữ mang thai. Vì vậy, việc bổ sung mỗi ngày 1 viên không gây ngộ độc.

Cách xử trí một số vấn đề về dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai

- Buồn nôn, nôn: nên ăn nhiều bữa nhỏ, không ăn quá no, tránh mùi và các loại thức ăn kích thích nôn ói, giữ tinh thần thoải mái vì tình trạng căng thẳng thường làm tăng triệu chứng nôn và buồn nôn.

- Ợ nóng (nóng sau xương ức): nên ăn nhiều bữa nhỏ, tránh các động tác cong gập người và tránh nằm ngang đầu thấp.

- Táo bón: nên duy trì thói quen đi tiêu đúng giờ, ăn nhiều rau, trái cây và uống nhiều nước (trên 2 lít mỗi ngày).

-  Biếng ăn: nên ăn nhiều bữa, gia đình nên tạo điều kiện để thai phụ được ăn những món mà họ ưa thích.

- Phù: nên hạn chế đứng và ngồi nhiều, giảm ăn mặn và nằm nghiêng giúp giảm phù.

- Trĩ: tránh đứng nhiều và nên nằm nghiêng, kê chân cao khi nằm.

(Nguồn Meyeucon)

Những bài viết khác

6 lưu ý ăn uống giúp mẹ bầu sinh con không bị dị tật thai nhi 26/05/2015 08:56

Một chế độ dinh dưỡng đúng đắn trước khi thụ thai và trong quá trình mang thai có thể giúp ngăn ngừa một số dị tật thai nhi.

6 thực phẩm tốt nhất cho nguồn trứng phụ nữ 08/08/2015 08:43

Nếu mẹ đang muốn nhanh có thai, hãy bổ sung ngay sữa, súp lơ xanh, trứng… vào chế độ ăn uống mỗi ngày.

Bà bầu ăn gì để con thông minh? 06/08/2015 10:43

Chọn những thực phẩm bổ dưỡng, giàu chất xám để bổ sung trong thai kỳ là rất cần thiết để con thông minh từ trong bụng mẹ.

Bà bầu có nên ăn ốc không? 22/08/2015 11:56

Bà bầu có nên ăn ốc? - Đây là câu hỏi mà có lẽ nhiều mẹ đang hoang mang do từ xưa đã có quan niệm ăn ốc là điều "cấm kị" với phụ nữ mang thai.

Chế độ ăn của mẹ và những khuyết tật bẩm sinh ở con 25/08/2011 08:48

Chế độ dinh dưỡng thích hợp trước và trong thời kì mang thai có thể giúp ngăn ngừa dị tật bẩm sinh ở trẻ. Hãy cùng tìm hiểu chế độ dinh dưỡng thích hợp cho các bà mẹ mang thai.

“ Bạn có quan tâm
đến những câu hỏi
dưới đây không? ”
Đã
trả
lời
Phụ nữ lúc nhỏ có bệnh Henoch Schonlein thì vấn đề mang thai như thế nào?

Thưa bác sĩ, em là phụ nữ, năm nay 25 tuổi. Lúc nhỏ từng bị bệnh Henoch Schonlein từ năm 14 tuổi, đến năm 18,19 tuổi bệnh mới hết...

Bổ xung viên canxi cho phụ nữ mang thai tốt nhất vào tuần bao nhiêu?

Xin hỏi ban tư vấn hoibacsy.com Xin cho em biết, trong quá trình mang thai, phụ nữ mang thai nên bổ xung viên canxi tốt nhất vào tuần thứ bao nhiêu ạ....

Chào bác sĩ!

Bác sĩ vui lòng cho em hỏi. Em có kinh ngày 9 thang 8, hết kinh ngày 13/8, từ 21 -> 25/8 em và ông xã có quan hệ. Ngày 28/8 em đi khám phụ khoa,...

Thuốc chữa viêm nấm có ảnh hưởng đến phụ nữ mang thai không

Thưa bác sỹ em gặp vấn đề về viêm ngứa phụ khoa, đọc các triệu chứng thì là nấm candida, nhưng em làm...

Tiêm phòng uốn ván cho phụ nữ mang thai.

Xin bác sỹ cho hỏi. Phụ nữ mang thai, và thời gian tiêm phòng uốn ván. Em biết là trước sinh 1 tháng (mũi 1 trước mũi 2 là 1 tháng). Có rất nhiều bà...

Đối tác liên hệ

Copyright © 2013 Hoibacsi.com. Thiết kế & Phát triển bởi Falcon Solution JSC
Phiên bản thử nghiệm, đang chờ xin giấy phép